آژانسهای توسعه بینالمللی بخشی از برنامه نفوذ نرم کشورها هستند، جایی که کمکهای خارجی برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیک استفاده میشود. نفوذ نرم بر جذابیت فرهنگی و اقتصادی تکیه دارد تا اهداف سیاسی را پیش ببرد. آژانسهایی مانند USAID آمریکا، AFD فرانسه، GIZ آلمان، TİKA ترکیه و CIDCA چین در این رقابت شرکت دارند.
کمک به ابزار نفوذ آمریکا
آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده تأسیسشده در سال۱۹۶۱، بخشی از سیاست خارجی آمریکا است و کمکها را برای پیشبرد منافع ایالات متحده استفاده میکند.این آژانس در دهههای گذشته برای مقابله با نفوذ شوروی عمل کرده و حالا با رقبایی مانند چین روبرو است. در سال ۲۰۲۵، با تصمیم برای تعطیلی USAID، بحثهایی در مورد کاهش نفوذ نرم آمریکا مطرح شده، زیرا این آژانس کمکهایی برای ترویج دموکراسی آمریکایی و حقوق بشر از منظر غربی ارائه میدهد که اغلب به عنوان ابزار سیاسی است. گزارشها نشان میدهد که تعطیلی USAID میتواند خلأیی ایجاد کند که رقبای ایالات متحده مانند چین آن را پر کنند. این آژانس کمکها را به شرطهای سیاسی وابسته میکند، که بخشی از استراتژی نفوذ نرم است.
توسعه به عنوان اهرم دیپلماتیک فرانسه
آژانس توسعه فرانسه AFD، با هزینه کرد ۱۳.۷ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۳، کمکها را در بیش از ۱۶۰ کشور اجرا میکند و بخشی از سیاست خارجی فرانسه است.این آژانس بر تغییرات اقلیمی و پایداری تمرکز دارد، که با اولویتهای دیپلماتیک اروپا همخوانی دارد. AFD در آفریقای فرانکوفون پروژههایی مانند دسترسی به آب و انرژی اجرا میکند که به حفظ نفوذ فرانسه کمک میکند. کمکهای AFD اغلب از طریق وزارت خارجه فرانسه هماهنگ میشود و به عنوان ابزاری برای تقویت روابط دوجانبه عمل میکند. در نامیبیا و اوگاندا، AFD پروژههایی برای مدیریت آب و مالی پایدار اجرا کرده که بخشی از دیپلماسی فرانسه است. این آژانس وامهای ترجیحی ارائه میدهد که به اهداف زیستمحیطی فرانسه مرتبط است.
نفوذ تحت عنوان ظرفیتسازی توسط آلمان
سازمان همکاری بینالمللی آلمان ، با هزینه کرد ۴ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۳، در بیش از ۱۲۰ کشور فعالیت دارد و بر ظرفیتسازی و تغییرات اقلیمی تمرکز میکند.این آژانس بخشی از سیاست خارجی آلمان است و کمکها را برای پیشبرد منافع اروپا استفاده میکند. GIZ پروژههایی مانند کشاورزی پایدار در آفریقا اجرا میکند که به نفوذ آلمان کمک میکند. در سال ۲۰۲۵، با کاهش بودجه توسعه آلمان، بحثهایی در مورد تأثیر بر نفوذ نرم این کشور مطرح شده است. GIZ با بخش خصوصی همکاری میکند و پروژههایی برای آینده پایدار اجرا میکند که بخشی از دیپلماسی نرم است. این آژانس در مطالعههای بینالمللی به عنوان ابزاری برای حفظ روابط ژئوپلیتیک آلمان دیده میشود.
میراث به عنوان ابزار نفوذ ترکیه
آژانس همکاری و هماهنگی ترکیه ، با بودجه حدود ۳۰۰-۴۰۰ میلیون دلار، در ۱۷۰ کشور فعالیت دارد و بر بازسازی میراث عثمانی تمرکز میکند. این آژانس بخشی از سیاست خارجی ترکیه است و کمکها را برای گسترش نفوذ در بالکان و آفریقا استفاده میکند. TİKA پروژههایی مانند مرمت بناهای عثمانی اجرا کرده که به عنوان بخشی از Neo-Ottomanism دیده میشود. در آفریقا، TİKA در بیش از ۳۰ کشور پروژههایی برای توسعه محلی اجرا کرده که به منافع ترکیه کمک میکند.این آژانس زبان، فرهنگ و تاریخ را برای کسب نفوذ استفاده میکند، که به عنوان ابزار نفوذ نرم توصیف شده است.
کمک بدون شرط به عنوان استراتژی نفوذ چین
آژانس همکاری توسعه بینالملل چین، تأسیسشده در ۲۰۱۸، کمکها را هماهنگ میکند و بخشی از ابتکار کمربند و جاده (BRI) است. این آژانس بر پروژههای کوچک و زیبا تمرکز دارد که به نفوذ چین کمک میکند. CIDCA کمکها را بدون شرط سیاسی ارائه میدهد، که در مقابل مدل غربی قرار دارد. در سال ۲۰۲۵، CIDCA پروژههایی برای توسعه سبز اجرا کرده که بخشی از دیپلماسی نرم چین است. مقدار قابل توجهی از کمک های این آژانس در راستای پروژه بزرگ اقتصادی یک کمربند یک جاده ادغام شده و کمکها را برای روابط جنوب-جنوب استفاده میکند. گزارشها نشان میدهد CIDCA نفوذ چین را در آفریقا و آسیا افزایش داده است.
مقایسه و رقابت جهانی
این آژانسها در مناطق کلیدی مانند آفریقا رقابت میکنند USAID و GIZ کمکها را به شرطهای سیاسی وابسته میکنند، در حالی که CIDCA و TİKA بدون شرط عمل میکنند. رقابت بین غرب و چین/ترکیه بر نفوذ تمرکز دارد، جایی که کمکها به عنوان ابزار سیاسی استفاده میشود.تعطیلی USAID میتواند تعادل را به نفع چین تغییر دهد. این رقابت بخشی از تغییرات ژئوپلیتیک است که کمکها را به ابزاری برای نفوذ تبدیل کرده است. آژانسهای توسعه مانند USAID، AFD، GIZ، TİKA و CIDCA بخشی از نفوذ نرم هستند که کمکها را برای نفوذ ژئوپلیتیک استفاده میکنند. این رقابت نشاندهنده تغییرات جهانی است، جایی که کمکها بیش از توسعه، به اهداف سیاسی وابسته هستند.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.
