اتصال ریلی بهویژه از مسیر شلمچه-بصره میان ایران و عراق که در حال حاضر از سطح بالای روابط سیاسی و اقتصادی برخوردار هستند چندین دهه هست که میان طرفین پیگیری میشود. در همین رابطه مهندس علی حسون، مسئول پرونده ریلی در مرکز سیاست عمومی الرواق بغداد در نشست هماندیشی اندیشکدههای ایران و عراق در روز سهشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۴ با تأکید بر اهمیت خطوط ریلی در ارتباط میان کشورها گفت: « اتصال ریلی دارای مزایای فراوانی است و نزدیکی جغرافیایی کشورها بر اهمیت آن میافزاید. در این میان منطقه غرب آسیا، به ویژه ایران و عراق، بیش از هر زمان دیگری به چنین اتصالاتی نیازمند است.»
وی با اشاره به اهمیت خط ریلی شلمچه-بصره در ارتباطات دو کشور گفت: «کارکرد اولیه خط ریلی شلمچه-بصره در عراق عمدتاً برای جابهجایی مسافر، سفرهای تفریحی و درمانی تعریف شده است، اما اهمیت واقعی این مسیر در نقش آن بهعنوان محور اصلی تجارت و انتقال کالا است.»
تصویر شماره 1: نقشه خط ریلی شلمچه-بصره
این کارشناس عراقی ادامه داد:« تبادل تجاری میان ایران و عراق هماکنون بیش از ۱۲ میلیارد دلار برآورد میشود و توسعه شبکه ریلی میتواند زمینهساز ارتقای این حجم از مبادلات باشد. بنابراین اهمیت راهآهن صرفاً به بعد مسافری محدود نمیشود و شبکه حملونقل تجاری و انتقال کالا نیز بهطور مستقیم از آن منتفع میشود. بنابراین اتصال ریلی عراق به ایران، ترکیه و سایر کشورها فرصتی ارزشمند است؛ چراکه حملونقل ریلی هم ایمنتر و هم مقرونبهصرفهتر است»
مهندس حسون با اشاره به سایر مسیرها برای اتصال ریلی میان دو کشور گفت: «علاوه بر مسیر شلمچه-بصره، مسیر خانقین اهمیت ویژهای دارد؛ حتی چهبسا این مسیر بیش از شلمچه-بصره دارای اولویت باشد، زیرا در مرکز عراق واقع شده و ایران را مستقیماً به محور مرکزی این کشور متصل میکند. توسعه این شبکههای ریلی میتواند نقش تعیینکنندهای در ارتقای تجارت منطقهای و گسترش همگرایی اقتصادی ایفا کند»
تصویر شماره 2: نقشه خط ریلی خسروی-خانقین
وی در پایان افزود: «عراق اخیراً به پیمان حملونقل جادهای بینالمللی(TIR)، که توسط اتحادیه بینالمللی حملونقل جادهای (IRU) پشتیبانی میشود، پیوسته است. این عضویت میتواند به توسعه حملونقل جادهای عراق کمک کرده و زمینهساز همافزایی با بخش ریلی شود. همچنین عراق تمایل دارد از ظرفیتها و تجربیات جمهوری اسلامی ایران در حوزه حملونقل جادهای و ریلی بهرهبرداری کند»
نشست هماندیشی اندیشکدههای ایران و عراق روز سهشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۴ به همت اندیشکده سحاب از ایران و اندیشکده الرواق از عراق بهصورت مجازی برگزار شد. محور این نشست، بررسی نقش زیرساختهای ارتباطی در ایجاد وحدت میان کشورهای اسلامی و تمرکز بر اتصال ریلی ایران و عراق از مسیر شلمچه-بصره بود. در این جلسه جمعی از کارشناسان برجسته ایرانی و عراقی، بهویژه مهندس علی حسون حضور داشتند.
