هرمز و هسته‌ای، تکمیل‌کننده‌ی معادله بازدارندگی موشکی

اختلال در جریان کشتیرانی تنگه هرمز هرچند تاکنون گران بوده است، اما بدترین سناریو برای آمریکا آن است که جمهوری اسلامی ایران «توان موشکی و پهپادی»، «توان هسته‌ای» و «تنگه هرمز» را توأمان تحت حاکمیت خود داشته باشد.

موسسه ”بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD)“ که اندیشکده‌ای مستقر در پایتخت ایالات متحده است، در چهارشنبه 28 اکتبر 2026 (6 آبان 1405) در بخشی از مقاله‌ای که در واشینگتن تایمز نیز منتشر شد، با اشاره به گفته باراک اوباما که «ایران اکنون حق وتو بر تنگه هرمز دارد»، اظهار کرد که تهران قطعاً می‌تواند کشتیرانی در آنجا را مختل کند، اما این بدترین حالت نیست. از نظر این اندیشکده، جمهوری اسلامیِ «مسلح به سلاح هسته‌ای» با «سپر راهبردی موشک و پهپاد»، می‌تواند آن آبراه را برای همیشه به «دریاچه‌ای خصوصی» تبدیل کند. در ادامه نیز هشدار داد که در این صورت، کشورهای عربی خلیج‌فارس روابط خود را با آمریکا قطع خواهند کرد و در برابر ایران، سر تعظیم فرود خواهند آورد[1].

این گفته، نشان‌دهنده این نکته مهم و اساسی است که ابزار تنگه هرمز، اهمیت برنامه هسته‌ای ایران را به عنوان بخشی از معماری بازدارندگی و امنیت ملی، کمرنگ نمی‌کند. در واقع این دو ابزار، مکمل یکدیگرند، نه جایگزین؛ یعنی در کنار هم، کارکرد یکدیگر را تکمیل و اثربخش‌تر می‌کنند.

برخی در داخل کشور تصور می‌کنند ایران با وجود تسلط و اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز، اگر محدودیت‌هایی را بر برنامه هسته‌ای خود اِعمال کند، تهدیدها و تحریم‌ها پایان خواهند یافت. لذا پیشنهاد می‌دهند که برای نشان دادن حسن نیت و کاهش حساسیت دشمن، باید اورانیوم غنی‌شده 60 درصدی خود را به کشوری ثالث تحویل داد. این در حالی است که به اذعان یکی از اندیشکده‌های مطرح آمریکایی، ایرانِ هسته‌ایِ مسلط بر تنگه هرمز، برای همیشه آقای منطقه خواهد بود.

بنابراین نباید با تصور امکان استفاده از یکی از آن دو، از اهمیت دیگری غفلت کرد و به آن به چشم موضوع معامله نگریست؛ بلکه باید برای رسیدن به بازدارندگی پایدار و دفع دائمی خطر تجاوز به خاک کشور و تبدیل شدن به کانون امنیت منطقه، مقتدرانه و بدون عقب‌نشینی، برای حفظ این دو سرمایه ملی، کوشید.


  1. May, C. D. (2026, October 28). The war began in 1979. The Washington Times. https://www.fdd.org/analysis/the-war-began-in-1979/

آخرین مطالب در سحاب

جستجوی پیشرفته